ଭୁବନେଶ୍ଵର: ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ପିତୃପକ୍ଷର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଆଶ୍ୱିନ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦା ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅମାବାସ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲୁଥିବା ଏହି ୧୬ ଦିନିଆ ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜ୍ଞାପନ ପୂର୍ବକ ତର୍ପଣ ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରାଯାଇଥାଏ। ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ ଏହି ସମୟରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂର୍ବଜଙ୍କୁ ଜଳ ଅର୍ପଣ ଏବଂ ଦାନ-ପୁଣ୍ୟ କଲେ ପିତୃଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିଥାଏ।
ତେବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ ଓ ତର୍ପଣ ସମୟରେ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ପାତ୍ର ବା ବାସନ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍, ସେନେଇ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନିୟମ ରହିଛି:
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାତୁ – ରୂପା: ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ତର୍ପଣ ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ ପାଇଁ ରୂପା ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଟେ। ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ରୂପାକୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଧାତୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ସମ୍ବନ୍ଧ ଚନ୍ଦ୍ରମା ସହିତ ରହିଛି।
ବିକଳ୍ପ ଧାତୁ – ତମ୍ବା, ପିତ୍ତଳ ଓ କାଂସ୍ୟ: ଯଦି ଘରେ ରୂପାର ବାସନ ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ, ତେବେ ଆପଣ ତମ୍ବା, ପିତ୍ତଳ କିମ୍ବା କାଂସ୍ୟ ବାସନ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତମ୍ବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ, ପିତ୍ତଳ ଦେବଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ କାଂସ୍ୟ ବୁଧ ଓ ଶୁକ୍ର ଗ୍ରହ ସହ ଜଡ଼ିତ। ଏହାଛଡ଼ା ଧାତୁ ବାସନ ନଥିଲେ ଦୋନା ବା ପତଳ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
କେଉଁ ବାସନ ବ୍ୟବହାର କରିବେ ନାହିଁ?
ଷ୍ଟିଲ୍ ଓ ଲୌହ: ପିତୃପକ୍ଷରେ ତର୍ପଣ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଷ୍ଟିଲ୍ କିମ୍ବା ଲୁହା ବାସନର ବ୍ୟବହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷେଧ ବା ବର୍ଜନ କରାଯାଇଛି।
କାଚ ଓ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ : ଏହି ସବୁ ସାମଗ୍ରୀକୁ ନକାରାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଓ ଅଶୁଦ୍ଧତା ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଅନୁଚିତ୍।
ତର୍ପଣ କରିବାର ସଠିକ୍ ପଦ୍ଧତି:
ସକାଳେ ସ୍ନାନ କରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରନ୍ତୁ।
ଏକ ପବିତ୍ର ପାତ୍ରରେ ଜଳ ନେଇ ସେଥିରେ କଳା ତିଳ ମିଶାନ୍ତୁ।
ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ସ୍ମରଣ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଜଳ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମ ସମୟରେ ଗାଈର ଦୁଧ, ଘିଅ ଏବଂ ଦହି ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ଏବଂ ସିଧାସଳଖ ମାଟିରେ ନ ବସି କୁଶ ଆସନ କିମ୍ବା କମ୍ବଳ/କାଠର ଆସନ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଶ୍ରେୟସ୍କର।
