ଅହମ୍ମଦାବାଦ୍: ଦେଶକୁ ଏକତା ଓ ଅଖଣ୍ଡତାର ସୂତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିଥିବା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ‘ଲୌହ ପୁରୁଷ’ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ ଅବସରରେ ସାରା ଦେଶ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜ୍ଞାପନ କରୁଛି। ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଅନେକ କାହାଣୀ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟନିଷ୍ଠା ଓ ଦୃଢ଼ତା ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥାଏ। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଝବେରବାଙ୍କ ବିୟୋଗ ସମୟର ଏକ ଐତିହାସିକ ଘଟଣା ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅଦମ୍ୟ ସାହସ ଏବଂ କର୍ତ୍ତବ୍ୟବୋଧର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ ଅଟେ।
କୋର୍ଟରେ ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିୟୋଗ ଖବର ଏବଂ ସର୍ଦ୍ଦାରଙ୍କ ନିଷ୍ଠା: ଏହା ୧୯୦୯ ମସିହାର ଘଟଣା। ସେତେବେଳେ ସର୍ଦ୍ଦାର ବଲ୍ଲଭଭାଇ ପଟେଲ ଗୁଜରାଟର ଆଣନ୍ଦଠାରେ ଜଣେ କୁଶଳୀ ଆଇନଜ୍ଞ ଭାବେ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ସେ ସେହି ଦିନ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଜଟିଳ ମର୍ଡର୍ କେସ୍ ର ପରାମର୍ଶ ତଥା ଦଳୀୟ ଯୁକ୍ତି ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିଲେ। ସମଗ୍ର କୋର୍ଟ ରୁମ୍ରେ ନୀରବତା ରହିଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ଯୁକ୍ତିକୁ ଶୁଣୁଥିଲେ।
ସେହି ସମୟରେ କୋର୍ଟର ଜଣେ ଚାପ୍ରାସୀ ଆସି ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲଙ୍କ ହାତରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ପର୍ଚ୍ଚା ଧରାଇ ଦେଇଥିଲେ। ସେହି ପର୍ଚ୍ଚାରେ ଲେଖାଥିଲା ଯେ ମୁମ୍ବାଇର ଏକ ହସ୍ପିଟାଲ୍ରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଥିବା ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଝବେରବାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଛି।
ପର୍ଚ୍ଚା ପକେଟରେ ପୂରାଇ କେସ୍ ଜାରି ରଖିଲେ: ଏପରି ଏକ ମର୍ମନ୍ତୁଦ ଖବର ପାଇବା ପରେ ଯେକୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥାନ୍ତେ, କିନ୍ତୁ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲଙ୍କ ଚେହେରାରେ କୌଣସି ଭାବାନ୍ତର ଦେଖାଯାଇ ନଥିଲା। ସେ ସେହି ପର୍ଚ୍ଚାଟିକୁ ଚୁପ୍ଚାପ୍ ନିଜ ପକେଟରେ ପୂରାଇ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ସହକାରେ ଜଜ୍ଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନିଜ ମହକିଲ୍ ର ପକ୍ଷ ରଖି ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷରେ ଖଲାସ କରାଇଥିଲେ।
କୋର୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଯତେବେଳେ ସେ ନିଜ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ ଏ କଥା କହିଲେ, ସେତେବେଳେ ବନ୍ଧୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପଚାରିଥିଲେ, “ଏତେ ବଡ଼ ଦୁଃଖଦ ଖବର ପାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣ କୋର୍ଟରେ କାମ କିପରି ଜାରି ରଖିଲେ?”
ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ସର୍ଦ୍ଦାର ପଟେଲ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ଇତିହାସରେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷରରେ ଲିପିବ୍ଦ ହୋଇ ରହିଛି:
“ମୋ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବେ ଏ ଦୁନିଆରେ ନାହାନ୍ତି। ମୁଁ ସେଠାକୁ ତୁରନ୍ତ ଗଲେ ବି ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିପାରି ନଥା’ନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସେହି ସମୟରେ କୋର୍ଟରେ ମୋ ମହକିଲ୍ ନିଜର ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋ ਉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ଥିଲା। ଯଦି ମୁଁ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟରୁ ଓହରି ଯାଇଥା’ନ୍ତି, ତେବେ ଜଣେ ନିରୀହ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଫାଶୀ ଦଣ୍ଡ ମିଳିଯାଇଥା’ନ୍ତା। ମୋ ପତ୍ନୀଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ଯାହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଥିଲା, ତାହା ସେତେବେଳକୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମୋ ମହକିଲ୍ ପ୍ରତି ମୋର ବୃତ୍ତିଗତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ବାକି ଥିଲା।”
ମାତ୍ର ୩୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ନିଜ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦୁଃଖକୁ ପଛରେ ପକାଇ କର୍ତ୍ତବ୍ୟକୁ ସର୍ବୋପରି ସ୍ଥାନ ଦେଇଥିବା ଏହି ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୫୬୦ରୁ ଅଧିକ କ୍ଷୁଦ୍ର ରାଜ୍ୟକୁ ଏକାଠି କରି ଏକ ଅଖଣ୍ଡ ‘ଭାରତବର୍ଷ’ ଗଠନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀକୁ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଏକତା ଦିବସ’ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
