ପୁରୀ, ୨୦/୦୭: ପବିତ୍ର ରଥଯାତ୍ରାର ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଜି ହେରାପଞ୍ଚମୀ ନୀତି ପାଳିତ ହେଉଛି। ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ ମହାପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଓ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିବାବେଳେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ବିଜେ କରନ୍ତି। ଏହି ନୀତି ଭକ୍ତ ଓ ଗବେଷକଙ୍କ ପାଇଁ ରଥଯାତ୍ରା ପରମ୍ପରାର ଏକ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଅଂଶ।
ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସେବାପୂଜା ପରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ବିଜେ ପ୍ରତିମାକୁ ସୁସଜ୍ଜିତ ବିମାନରେ ନିଆଯାଏ। ସେବାୟତମାନଙ୍କ ସହ ପାରମ୍ପରିକ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ଦେଇ ଶ୍ରୀଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚେ। ଘଣ୍ଟ, କାହାଳୀ ଓ ଭକ୍ତଙ୍କ ହରିବୋଲ ଧ୍ୱନିରେ ପରିବେଶ ଭକ୍ତିମୟ ହୋଇଉଠେ। ନୀତିର ସମୟ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନର କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ ବଦଳିପାରେ।
ଲୋକକଥାରେ ଏହି ଯାତ୍ରାକୁ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଅଭିମାନ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଏ। ମହାପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନନେଇ ଗୁଣ୍ଡିଚା ଘରକୁ ଯାଇଥିବାରୁ ସେ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥର ଏକ ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗନ୍ତି। ଏହା ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ନୀତି ଏବଂ ଦାମ୍ପତ୍ୟ ଅଭିମାନକୁ ଦୈବୀ ଲୀଳା ମାଧ୍ୟମରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରେ। ପରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହେରାଗୋହିରି ସାହି ଦେଇ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରକୁ ଫେରନ୍ତି।
ହେରାପଞ୍ଚମୀ ସହ ବାହୁଡ଼ା ଯାତ୍ରାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ତିନି ରଥର ଦକ୍ଷିଣ ମୋଡ଼ ପୂର୍ବରୁ ଆବଶ୍ୟକ ଯାଞ୍ଚ, ଦଉଡ଼ି, ଚକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଅବସ୍ଥା ଦେଖାଯାଏ। ରଥ ଓ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭିଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ପୋଲିସ ଓ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାରିକେଡ୍, ଯାତାୟାତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।
ଭକ୍ତମାନେ ନୀତି ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଯିବାବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରବେଶ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପଥ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍। ବୟସ୍କ, ଶିଶୁ ଏବଂ ଅସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଡ଼ରୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଭଲ। ପାଣି ପିଇବା, ଜୋତା ରଖିଥିବା ସ୍ଥାନ ମନେ ରଖିବା ଏବଂ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମିଳନ ସ୍ଥଳ ଆଗୁଆ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉପଯୋଗୀ।
ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ହେରାପଞ୍ଚମୀ ଭକ୍ତି, ମାନବୀୟ ଭାବନା ଓ ଲୋକପରମ୍ପରାର ସୁନ୍ଦର ସମନ୍ୱୟ। ନୀତି ସମ୍ପର୍କରେ ସମୟ କିମ୍ବା ପଥ ବଦଳର ଅପ୍ରମାଣିତ ବାର୍ତ୍ତା ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଓ ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନର ଅଧିକୃତ ସୂଚନା ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ। ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କଲେ ସମସ୍ତେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ନୀତି ଦର୍ଶନ କରିପାରିବେ।
