ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଶାରଦୀୟ ନବରାତ୍ରୀର ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଚତୁର୍ଥ ସ୍ୱରୂପ ମା’ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ନିଷ୍ଠାର ସହ ପୂଜା କରାଯାଉଛି। ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ, ମା’ ନିଜର ମନ୍ଦହାସ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ‘କୂଷ୍ମାଣ୍ଡା’ ନାମରେ ପୂଜା କରାଯାଇଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନ୍ଧକାର ଭରି ରହିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମା’ଙ୍କ ମନ୍ଦହାସରୁ ଏହି ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।
ମା’ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ଓ ମାହାତ୍ମ୍ୟ: ମା’ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କୁ ‘ଅଷ୍ଟଭୁଜା’ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, କାରଣ ତାଙ୍କର ଆଠଟି ହାତ ରହିଛି। ତାଙ୍କର ସାତୋଟି ହାତରେ ଯଥାକ୍ରମେ କମଣ୍ଡଳୁ, ଧନୁ, ବାଣ, ପଦ୍ମ ଫୁଲ, ଅମୃତପୂର୍ଣ୍ଣ କଳସ, ଚକ୍ର ଏବଂ ଗଦା ରହିଥିବାବେଳେ ଆଠମ ହାତରେ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଓ ନିଧି ପ୍ରଦାନକାରୀ ଜପମାଳା ଶୋଭାପାଇଥାଏ। ସିଂହ ବାହନରେ ବିରାଜିତା ଏହି ଦେବୀଙ୍କ ଆରାଧନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ସାଧକମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ରୋଗ-ଶୋକ ଦୂର ହେବା ସହ ଆୟୁ, ଯଶ ଏବଂ ବଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।
ପୂଜା ବିଧି ଓ ପ୍ରିୟ ଭୋଗ: ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ସକାଳୁ ସ୍ନାନ ସାରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି ମା’ଙ୍କୁ ଫଳ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଦୀପ ଏବଂ ମିଠା ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଥାଏ। ମା’ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡାଙ୍କୁ ମାଲପୁଆ, କ୍ଷୀରି କିମ୍ବା କଦଳୀ/କଖାରୁ (କଦ୍ଦୁ) ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମିଠା ଭୋଗ ଲଗାଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୁଭ ଅଟେ। ଏହିଦିନ ‘ହଳଦିଆ କିମ୍ବା ସବୁଜ’ ରଙ୍ଗର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିବା ଏବଂ ମା’ଙ୍କୁ ନାଲି ପଦ୍ମ କିମ୍ବା ଜବା ଫୁଲ ଅର୍ପଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ମଙ୍ଗଳମୟ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
