ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ଗଣପର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ମନୋମୁଗ୍ଧକର। ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଏହି ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାକୁ ଓଡ଼ିଶାର ଘରେ ଘରେ ମହା ଆଡ଼ମ୍ବରରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଜଗନ୍ମାତା ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ଆରାଧନା କରାଯାଉଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଗଜଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ବା କୋଜାଗର ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପୂଜା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ, ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ ଜୀବନସାଥୀ (ସୁନ୍ଦର ବର) ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ କୁମାରୀମାନେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ଦିନ ଭୋର୍ରୁ ଉଠି ସ୍ନାନ ସାରି କୁମାରୀମାନେ ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳରେ ସାତ ପ୍ରକାରର ଫଳ ନେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆଞ୍ଜୁଳା ଅର୍ପଣ କରିଥାନ୍ତି।
ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଜହ୍ନ ଉଇଁଲେ ଚଉରା ମୂଳେ ମୁରୁଜ ପକାଇ ଖଇ, ନଡ଼ିଆ, କଦଳୀ, ଛେନା, ଦହି, ଆଖୁ, ଗଜାମୁଗ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଫଳ ମିଶାଇ ‘ଚାନ୍ଦ ଚକଟା’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ଜହ୍ନକୁ ଭୋଗ ଲାଗ କରାଯାଏ। ଏହାପରେ କୁମାରୀମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚାନ୍ଦ ଖୁଆଇ ‘ଚାନ୍ଦ’ ବସିଥାନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶା ବ୍ୟତୀତ ଏହି ପର୍ବ ଭାରତର ଅନ୍ୟ କେତେକ ରାଜ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ନାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ:
ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ମିଥିଳା: ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଏହା ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ବା କୋଜାଗରାହ ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଏହାକୁ ‘ଲୋଖୀ ପୂଜୋ’ ରୂପେ ଅତି ଧୁମଧାମରେ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଗୁଜରାଟ: ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ‘ଶରଦ୍ ପୁନମ୍’ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ରାତିସାରା ଲୋକମାନେ ଗରବା ଏବଂ ଦାଣ୍ଡିଆ ଖେଳିଥାନ୍ତି।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ଅବସରରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ମେଢ଼ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରାଯାଉଥିବାବେଳେ କୁମାରୀମାନଙ୍କ ହୁଳହୁଳି ଶବ୍ଦରେ ପୂରା ପରିବେଶ ମୁଖରିତ ହୋଇଉଠିଛି।
