ଭୁବନେଶ୍ଵର: ମୋଗଲ ଇତିହାସରେ ସମ୍ରାଟ ଆକବର ଜଣେ ଏଭଳି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଶାସକ ଥିଲେ, ଯିଏ ଯୁଦ୍ଧମୈଦାନଠਾਰୁ ଆରମ୍ଭ କରି କଳା ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତର ମହଫିଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ନିଜେ ଲେଖାପଢ଼ା ଜାଣି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଳା ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଗଭୀର ବୁଝାମଣା ଥିଲା। ରାଜକାଜର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆକବର ବିଭିନ୍ନ ରଚନାତ୍ମକ ଏବଂ ଅନନ୍ୟ ସଉକ ରଖିଥିଲେ।
ସଙ୍ଗୀତ ଓ କଳା ପ୍ରତି ଗଭୀର ଅନୁରାଗ: ଆକବରଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରେମ ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦରବାରରେ ନବରତ୍ନ ତାନସେନଙ୍କ ଧ୍ରୁପଦ ଗାନ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରିଦେଉଥିଲା। ଦେଶ-ବିଦେଶର ୩୬ ଜଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗାୟକ ଓ ବାଦକ ତାଙ୍କ ଦରବାରର ଶୋଭା ବଢ଼ାଉଥିଲେ। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ସଚ୍ଚା ସଙ୍ଗୀତର ସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ସେ ବେଶ ବଦଳାଇ ବୃନ୍ଦାବନ ଯାଇ ସ୍ୱାମୀ ହରିଦାସଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଥିଲେ।
ଆକବରଙ୍କ ଅଜବ ସବୁ ଖେଳ ଏବଂ ସଉକ: ମନୋରଞ୍ଜନ ପାଇଁ ଆକବର ଅଜବ ସବୁ ଖେଳ ଖେଳୁଥିଲେ। ଫତେହପୁର ସିକ୍ରିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସେ ଦାସ ଓ ଦାସୀମାନଙ୍କୁ ‘ଜୀବନ୍ତ ଗୋଟି’ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଚଉପଡ୍ ଖେଳୁଥିଲେ। ଏହାଛଡ଼ା ରାତିର ଅନ୍ଧକାରରେ ଜଳୁଥିବା ବଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ପୋଲୋ ବା ‘ଚୌଗାନ’ ଖେଳିବାରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ବେଶ୍ ନିଶା ଥିଲା। ହିଂସ୍ର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଲଢ଼େଇ ଦେଖିବା, ବେକାବୁ ହାତୀଙ୍କୁ ବଶ କରିବା, କବୁତର ପାଳିବା (ଯାହାକୁ ସେ ‘ଇଶ୍କବାଜୀ’ କହୁଥିଲେ) ଏବଂ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ଶିକାର କରିବାରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଅନୁରାଗ ଥିଲା।
ଜ୍ଞାନ ଓ ପାଣ୍ଡୁଲିପି ପ୍ରତିପତି: ରାଜା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ପଢ଼ି ଜାଣିନଥିବା ଆକବର ପ୍ରତିରାତି ବିଦ୍ୱାନମାନଙ୍କଠାରୁ ପୁସ୍ତକ ପଢ଼ାଇ ଶୁଣୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ୨୪ ହଜାର ଦୁର୍ଲଭ ପାଣ୍ଡୁଲିପିର ଏକ ବିଶାଳ ପୁସ୍ତକାଳୟ ଥିଲା। ଧର୍ମ ଓ ଦର୍ଶନକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବୁଝିବା ପାଇଁ ସେ ‘ଇବାଦତଖାନା’ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ସଙ୍ଗୀତ, କଳା ଏବଂ ଜ୍ଞାନର ଏପରି ଅପୂର୍ବ ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ଆକବରଙ୍କୁ ଇତିହାସରେ ଜଣେ ଅନନ୍ୟ ଶାସକ ଭାବେ ପରିଚିତ କରିଛି।
